به هر گونه فنآوري توليد انرژي الكتريكي در مقياس كوچك كه انرژي الكتريكي را در محل بار و يا مجاورت آن فراهم آورد توليد پراكنده گفته مي‌شود. اين فنآوري به نام‌هاي توليد در محل، توليد ادغامي و توليد نامتمركز نيز شناخته مي‌شود.

طبق تعريف وزارت نيروي ايران، توليد پراكنده (مولد مقياس كوچك) به صورت زير تعريف مي‌شود:

«مجموعه‌اي از دستگاه ها و يا تاسيسات توليد برق است كه اتصال آن به شبكه توزيع محل اتصال از نظر فني امكان پذير باشد و ظرفيت عملي توليد آن در محل اتصال به شبكه توزيع از 25 مگاوات بيشتر نباشد».

از مهم‌ترين عوامل گرايش به توليد پراكنده مي‌توان به موارد زير اشاره نمود:

  • عدم نياز به سرمايه گذاري زياد و امكان جذب مشاركت عمومي و سرمايه هاي متوسط؛
  • دوره‌ي احداث كوتاه؛
  • حذف تلفات انتقال و كاهش تلفات توزيع برق؛
  • سهولت استفاده كاربري به صورت سيكل تركيبي در قياس با نيروگاه‌هاي بزرگ و متمركز؛
  • قابليت حمل و جابجايي آسان؛
  • در اختيار داشتن منبع تامين انرژي با ضريب حفاظتي بالا (پدافند غيرعامل)؛
  • مكان‌يابي آسان و عدم نياز به شبكه گاز رساني ويژه (امكان و دسترسي مناسب‌تر براي تامين سوخت در فنآوري‌هاي بر اساس سوختهاي فسيلي)؛
  • عدم انتشار آلاينده‌هاي زيست محيطي در حالت استفاده از ظرفيت‌هاي زباله‌هاي شهري و دامي؛
  • بهبود قابليت اطمينان؛
  • كاهش نگراني‌هاي ناشي از نوسانات قيمت برق؛
  • بهبود كيفيت توان؛
  • منبع جديد كسب درآمد با فروش مازاد انرژي مصرفي؛
  • جلوگيري از افزايش ظرفيت شبكه؛
  • تاخير و كاهش نياز به سرمايه‌گذاري براي توسعه شبكه انتقال و توزيع؛
  • تامين توان راكتيو؛
  • كاهش تراكم انتقال انرژي؛
  • پيك‌سايي؛
  • كاهش حاشيه رزرو؛
  • بهبود كيفيت توان؛
  • قابليت راه اندازي سريع؛
  • زمان پاسخ سريع.

از رايج‌ترين منابع توليد پراکنده‌ي مورد استفاده مي‌توان به توربين‌هاي گازسوز، موتورهاي گازسوز، پيل‌هاي سوختي، توربين‌هاي بادي، سلول‌هاي فوتوولتاييک، ميکروتوربين‌ها و سيستم‌هاي ذخيره‌ساز انرژي اشاره نمود. منابع توليد پراکنده را مي‌توان بر اساس فنآوري ساخت و چگونگي توليد انرژي الکتريکي به‌صورت زير دسته‌بندي نمود:

  • منابع توليد پراکنده‌ي مبتنی بر سوخت‌هاي فسيلی؛
  • منابع توليد پراکنده‌ي مبتنی بر انرژی های تجديد پذير؛
  • منابع توليد پراکنده‌ي مبتنی بر سيستم‌هاي ذخيره کننده‌ی انرژی الکتريکي.