نیروگاه های مقیاس کوچک

به هر گونه فنآوری تولید انرژی الکتریکی در مقیاس کوچک که انرژی الکتریکی را در محل بار و یا مجاورت آن فراهم آورد تولید پراکنده گفته می‌شود. این فنآوری به نام‌های تولید در محل، تولید ادغامی و تولید نامتمرکز نیز شناخته می‌شود.

طبق تعریف وزارت نیروی ایران، تولید پراکنده (مولد مقیاس کوچک) به صورت زیر تعریف می‌شود:

«مجموعه‌ای از دستگاه ها و یا تاسیسات تولید برق است که اتصال آن به شبکه توزیع محل اتصال از نظر فنی امکان پذیر باشد و ظرفیت عملی تولید آن در محل اتصال به شبکه توزیع از 25 مگاوات بیشتر نباشد».

نیروگاه های مقیاس کوچک

از مهم‌ترین عوامل گرایش به تولید پراکنده می‌توان به موارد زیر اشاره نمود:

  • عدم نیاز به سرمایه گذاری زیاد و امکان جذب مشارکت عمومی و سرمایه های متوسط؛
  • دوره‌ی احداث کوتاه؛
  • حذف تلفات انتقال و کاهش تلفات توزیع برق؛
  • سهولت استفاده کاربری به صورت سیکل ترکیبی در قیاس با نیروگاه‌های بزرگ و متمرکز؛
  • قابلیت حمل و جابجایی آسان؛
  • در اختیار داشتن منبع تامین انرژی با ضریب حفاظتی بالا (پدافند غیرعامل)؛
  • مکان‌یابی آسان و عدم نیاز به شبکه گاز رسانی ویژه (امکان و دسترسی مناسب‌تر برای تامین سوخت در فنآوری‌های بر اساس سوختهای فسیلی)؛
  • عدم انتشار آلاینده‌های زیست محیطی در حالت استفاده از ظرفیت‌های زباله‌های شهری و دامی؛
  • بهبود قابلیت اطمینان؛
  • کاهش نگرانی‌های ناشی از نوسانات قیمت برق؛
  • بهبود کیفیت توان؛
  • منبع جدید کسب درآمد با فروش مازاد انرژی مصرفی؛
  • جلوگیری از افزایش ظرفیت شبکه؛
  • تاخیر و کاهش نیاز به سرمایه‌گذاری برای توسعه شبکه انتقال و توزیع؛
  • تامین توان راکتیو؛
  • کاهش تراکم انتقال انرژی؛
  • پیک‌سایی؛
  • کاهش حاشیه رزرو؛
  • بهبود کیفیت توان؛
  • قابلیت راه اندازی سریع؛
  • زمان پاسخ سریع.

از رایج‌ترین منابع تولید پراکنده‌ی مورد استفاده می‌توان به توربین‌های گازسوز، موتورهای گازسوز، پیل‌های سوختی، توربین‌های بادی، سلول‌های فوتوولتاییک، میکروتوربین‌ها و سیستم‌های ذخیره‌ساز انرژی اشاره نمود.

نیروگاه های مقیاس کوچک

منابع تولید پراکنده را می‌توان بر اساس فنآوری ساخت و چگونگی تولید انرژی الکتریکی به‌صورت زیر دسته‌بندی نمود:

  • منابع تولید پراکنده‌ی مبتنی بر سوخت‌های فسیلی؛
  • منابع تولید پراکنده‌ی مبتنی بر انرژی های تجدید پذیر؛
  • منابع تولید پراکنده‌ی مبتنی بر سیستم‌های ذخیره کننده‌ی انرژی الکتریکی.